Inleiding Zwanger ben je maar zo kort…beleef het optimaal! Haptonomische zwangerschapsbegeleiding. Een mooie manier om je zwangerschap optimaal te beleven en je voor te bereiden op de bevalling en op het leven met je kindje. Samen leer je je kindje zo al kennen. Op deze website vind je informatie over haptonomische zwangerschapsbegeleiding en over de begeleiding in de periode na de geboorte. Voor de leesbaarheid gebruik ik bij de baby het woord hij, evenals bij de partner van de moeder. Meestal is dit de vader, maar de partner kan ook een vrouw zijn. Verder heb ik ervoor gekozen om de tekst persoonlijk te maken en jullie als ouders aan te spreken en geen u te gebruiken. Marleen van de Poll-Kleijnen T 035-603 13 96 M 06-26074488 Info@marleenvandepoll.nl Haptonomie Haptonomie houdt zich bezig met raken en aanraken, met voelen en de ontwikkeling van het gevoelsleven en met de tast. Kort gezegd, met de relatie tussen het gevoel en de reactie van de mens op dit gevoel. Het woord haptonomie is afgeleid van de Griekse woorden hapsis (tasten, voelen) en nomos (leer). Het belang van contact maken. Het is belangrijk dat wij raken, aanraken en aangeraakt worden. Iedereen, klein of groot, heeft af en toe behoefte aan een schouderklopje of een 'aai over de bol'. Aanraken is ook voor baby's letterlijk van levensbelang. Er zijn onderzoeken gedaan bij couveusebaby's over het effect van aanraken. Daarbij werd geconstateerd dat baby's die aangeraakt werden beter groeiden en alerter en actiever waren dan baby's die niet aangeraakt werden. Aanraken doen we met ons lichaam, het lichaam dat we zijn. Door de manier van aanraken worden wij ons bewust van bepaalde gevoelens. Aanraken is een eenvoudige manier om contact te maken. Een aanraking kan van alles betekenen; deze kan troostend zijn, liefkozend of heel bevestigend. De aanraking van iemand die we niet mogen, kan echter heel vervelend zijn. Realiseer je maar eens vanuit hoeveel gedachten je je hand op iemands arm kunt leggen: 'ík ben bij je', 'kom maar mee', 'niet doen!' of 'ga weg'. Met je hand kun je zo'n gedachte zonder woorden overbrengen. Ons lichaam vertelt ons veel over onszelf, over onze omgeving en over de relaties die we met anderen hebben. Soms negeren we de signalen die ons lichaam ons geeft, omdat we te veel met ons verstand bezig zijn. In onze cultuur zijn we vaak meer bezig met denken dan met voelen, voelen wordt vaak wat verwaarloosd. Door te luisteren naar ons lichaam nemen we serieus wat we voelen tijdens een contact. Vooral aan de gevoelsmatige betekenis van de aanraking en van het voelen wordt in de haptonomie veel aandacht besteed. Voor een ongeboren baby is het belangrijk hoe hij wordt aangeraakt via het lichaam van de moeder. Bij de haptonomische zwangerschapsbegeleiding leer je je daar meer bewust van te worden. Zwangerschapsbegeleiding Waarom haptonomische zwangerschapsbegeleiding? De kern van haptonomische zwangerschapsbegeleiding is om door een liefdevolle aanraking contact te maken met de baby in je buik en een band op te bouwen en je zo, als ouders, samen voor te bereiden op de komst van de baby. Ieder mens heeft behoefte aan geborgenheid, warmte en veiligheid. Ieder mens is gevoelig voor ervaringen die dit bevestigen. Een baby heeft deze gevoeligheid van nature, ook voor de geboorte. De baby in de buik reageert op een aanraking die met aandacht gebeurt. De baby zal naar een warme liefdevolle hand toe gaan en zich terugtrekken als hij ruw aangeraakt wordt. Je krijgt door de begeleiding als ouders een beter gevoel voor wat prettig en niet prettig is voor je baby. Je leert zo je baby al kennen. Als ouders kun je je kindje al tijdens de zwangerschap laten voelen dat hij welkom is door op een prettige manier te reageren op de signalen van je baby. Centraal staat het contact tussen ouders en kind, het is dus een heel persoonlijke begeleiding. Bij de begeleiding gaat het om jullie drieën, vader, moeder en kind. We werken dus niet in een groep met meerdere ouders. Haptonomische zwangerschapsbegeleiding helpt je als ouders al voor de geboorte een band op te bouwen met je kindje. Tijdens de zwangerschap kan de relatie tussen ouders en kind zich ontwikkelen en verdiepen. Al voor de geboorte kun je de basis leggen om je te hechten aan je kind. Na de geboorte verdiept deze relatie zich en kan het kind zich veilig hechten, omdat je zijn gedrag, signalen en stemmingen kunt opmerken en interpreteren en je erop kunt reageren. Het is belangrijk dat je als ouders aanvoelt wat je kind nodig heeft, dan bied je aan je baby zekerheid en veiligheid. Spelen met je kindje. Naast deze haptonomische achtergronden bij de zwangerschapsbegeleiding is het ook gewoon leuk om samen met je partner bezig te zijn met de baby. Bij een eerste kindje omdat alles nieuw is en bij een volgende baby omdat je vaak zelf de tijd niet vindt of neemt om samen met het nieuwe gezinslid bezig te zijn. Iedere baby en ook iedere zwangerschap is weer anders. Het is prettig aandacht te hebben en een persoonlijk contact op te bouwen met ieder nieuw kindje. Als jullie een tweeling krijgen kun je voor de geboorte al ervaren dat de kinderen individueel anders kunnen reageren. Als de zwangerschap niet goed verloopt, kun je je gesteund voelen door het contact dat je met je kindje hebt. Bij de meeste vormen van zwangerschapsbegeleiding heeft de partner maar een beperkte rol en ben je lid van een grote groep. Daardoor kan de specifieke relatie tussen jullie en je baby minder aan bod komen. Bijeenkomsten De begeleiding is persoonlijk. We gaan in op wat voor jullie belangrijk is op dat moment in de zwangerschap en jullie leven. Tijdens alle bijeenkomsten staat het contact tussen ouders en baby centraal. Het is dus fijn als je met je partner komt. Als je geen partner hebt, kun je komen met iemand die dicht bij je staat, een vriendin, je moeder of je zus bijvoorbeeld. Hoe vaak komen jullie? Meestal zijn er zes bijeenkomsten van een uur vóór de bevalling en een of meerdere erna. Dit is afhankelijk van de behoefte van jullie, als ouders. Je hoeft geen bijzondere kleding te dragen en niets extra's mee te nemen. De kosten bedragen € 45,- per bijeenkomst. Wanneer kun je beginnen? De begeleiding start in de periode dat je je kindje voor het eerst voelt bewegen, meestal rond de twintigste week. Dit is de mooiste tijd om te beginnen, omdat de baby dan nog veel ruimte heeft om te bewegen. Er is dan alle tijd om contact met je kindje te leggen en het contact te intensiveren. De afspraken worden meestal om de drie weken gepland. Bij de begeleiding is een belangrijk uitgangspunt hoe jullie de zwangerschap ervaren. Als vrouw draag je het kindje en zul je dit anders beleven dan als man. Voor de vader is de komst van de baby soms wat onwerkelijk. Het is nodig dat je, als moeder en als vader, ruimte gaat maken voor de baby binnen jullie relatie. Hoe draag je je kindje? Zowel voor de moeder als voor de baby is het belangrijk dat de moeder het kindje zo draagt dat het prettig voelt en dus geen zware belasting is voor haar. Voor de baby geeft dat een veilig gevoel. Als vrouw leer je ruimte in je lichaam maken om het kindje soepel te kunnen dragen en baren. De partner kan hierbij een actieve rol hebben. Je leert, als vrouw, naar je lichaam te luisteren om zo de baby een veilige plaats te geven in je lijf en, als de tijd gekomen is, op een zo natuurlijk mogelijke wijze te baren. Daarbij kan je lichaam zich actief openen, zodat je de juiste houding en kracht voelt die je nodig hebt om de persweeën voldoende te benutten. Wat kun je als partner doen? Als partner kun je leren hoe ook jij je baby kunt leren kennen en je liefde kunt tonen al voordat de baby is geboren. Je leert ook hoe je je vrouw door de aanraking kunt helpen met het opvangen van de weeën. Samen houd je contact met de baby tijdens de bevalling en zo laat je het kindje ervaren dat je er bent voor hem. Na de bevalling. Na de bevalling komen jullie terug, met de baby. We gaan dan kijken hoe de bevalling verlopen is en hoe het nu met jullie gaat. Hoe is het met de baby? Zit hij lekker in zijn lijfje, huilt hij veel, heeft hij krampjes? Is hij erg actief of misschien te rustig? Hoe gaat het met jullie, als ouders? Heb je alleen contact via de baby of ook als partners? We kunnen ook aandacht besteden aan babymassage. Dit kan de baby erg ontspannen. Het wennen aan een gezin met een gezinslid meer kan enerverend zijn en vermoeiend. Hoe kom je in een prettig ritme? We maken de start naar een leven met de baby buiten de baarmoeder. Wie ben ik Mijn naam is Marleen van de Poll-Kleijnen. Ik ben getrouwd en moeder van 3 zonen. Al 20 jaar begeleid ik zwangere vrouwen en hun partners. Sinds 9 jaar doe ik dat op haptonomische basis. Van oorsprong ben ik pedagoge. Ik heb een paar jaar met ons gezin in het buitenland gewoond en heb daar sociaalzwakke gezinnen begeleid. Na onze terugkomst in Nederland heb ik de basisopleiding voor haptonomie gevolgd aan de 'academie voor haptonomie' in Doorn. Daarna heb ik de speciale opleiding voor haptonomische zwangerschapsbegeleiding gedaan. Ik volg regelmatig bijscholingen, zowel in Doorn als bij andere opleidingen. Openingstijden: De openingstijden van de praktijk zijn: maandag en woensdag (hele dag en avond) en vrijdagochtend. Clauslaan 23 3761 CX Soest T 035-603 13 96 M 06-26074488 Info@marleenvandepoll.nl Voor meer informatie of een afspraak kun je per telefoon of mail contact met mij opnemen. Huilende baby's Als je baby huilt, roept dat veel vragen op. Waarom huilt hij: heeft hij een vieze broek, heeft hij honger of juist te veel gegeten, dorst, krampjes? Wil hij aandacht en gewoon lekker bij je zijn of is er meer aan de hand? Voor jonge ouders kan het heel moeilijk zijn om te onderscheiden wat er met de baby is. Alles is nieuw! Een baby maakt heel wat mee vanaf het moment dat hij lekker in de baarmoeder zit tot het moment dat hij in de wieg ligt. Sommige baby's hebben moeite met de veranderingen en het wennen aan alle nieuwe ervaringen, geluiden, eventuele broertjes en zusjes, drinken uit borst of fles, kleding, het hielprikje, het hebben van krampjes: alles is onbekend en enerverend. Het levert een bepaalde mate van spanning op, die de baby kwijt moet kunnen. Als volwassene kun je spanning op een aantal manieren kwijt raken. Je kunt gaan tennissen, hardlopen of met de deuren slaan. Maar ook een huilbui kan lekker opluchten. Ook voor een baby is huilen een manier om zijn spanning kwijt te raken en ermee om te leren gaan. Door flink te huilen kan hij zijn emoties laten zien. Als de baby huilt, is er wat met hem. Maar is het iets van nu of iets van een eerder moment? Als hij wil huilen, proberen wij hem al gauw te troosten en af te leiden. Wij gaan ervan uit dat een baby die huilt ongelukkig is. We stoppen een speen, tepel of vinger in zijn mondje, want een stille baby is een gelukkige baby, denken wij. Voor het jonge kind is het belangrijk zich begrepen te voelen als hij zijn spanning kwijt wil: als een baby wil huilen, is het fijn als dat kan en mag. Op de arm van een van zijn ouders, lekker veilig. Daarna zal hij zich moe, maar voldaan, ontspannen. Wat kun je doen? Je kunt als ouders erg onzeker worden van het huilen van je baby en daar gespannen door raken. Deze spanning geef je dan weer door aan de baby, zodat er een vicieuze cirkel ontstaat. Natuurlijk is niet elke huilbui een reactie op nieuwe ervaringen. Samen kunnen we kijken hoe we de baby kunnen helpen, zodat hij weer tevreden en rustig wordt. Ook grotere kinderen kunnen moeite hebben om nieuwe ervaringen te verwerken, zij kunnen daar ongedurig en dwars van worden. Zelfs als kinderen kunnen praten, zijn ze niet altijd in staat duidelijk te maken wat hen dwarszit. Ook deze kinderen kunnen, samen met hun ouders, baat hebben bij een haptonomische benadering. Babymassage Babymassage is een bijzondere manier om intens contact te hebben met je baby. Ieder mens heeft een aangeboren behoefte om te worden aangeraakt. Via onze zintuigen komt de wereld bij ons binnen: we voelen, horen, zien, proeven en ruiken. Het tastzintuig ontwikkelt zich bij het ongeboren kindje het eerst. Aanraking is dan ook een belangrijke manier om contact te maken met je baby. Dit begint al vóór de bevalling. (zie het hoofdstukje “zwangerschapsbegeleiding”). Babymassage is een mooi vervolg op het contact dat je tijdens de zwangerschap hebt opgebouwd. Baby’s reageren heel direct op de manier waarop je ze aanraakt. Je kindje reageert heel direct op een prettige aanraking: hij voelt vertrouwen en veiligheid, het bevredigt de behoefte aan warm en menselijk contact en is goed voor de onderlinge band. Tijdens het masseren van je kindje neem je optimaal de tijd en rust voor elkaar en leer je te kijken naar de reacties van jouw baby. In het contact tussen mensen kan een kleine aanraking meer doen dan woorden. Denk maar eens aan iemand die een hand op je arm legt en de boodschappen die daarachter kunnen zitten. Van “rustig maar, het komt goed” tot “ik ben boos op je en wil dat je stil bent”. Een baby verstaat je niet, maar de klank van je stem en de intentie van je aanraking vertelt hem minstens zoveel. Waarom babymassage? Babymassage is een heel goede manier om de baby zijn lijfje te laten voelen en samen lekker te ontspannen. Babymassage is ook gunstig voor de ontwikkeling van onder andere de lichaamscoördinatie en het zelfbesef van je kindje. Door de aanraking ervaart het kindje waar zijn eigen lijfje begint en ophoudt. Massage helpt de baby om spanning in het lichaam los te laten. De baby kan zijn lijfje beter ontspannen. Niet alleen als hij rustig in zijn bedje ligt om te slapen, maar ook als hij bezig is met de mensen om hem heen. Massage stimuleert de bloedsomloop en de afweermechanismen van het lichaam. Ook de ademhaling en de spijsvertering worden bevorderd. De massage ondersteunt het samenwerken en sterker worden van de spieren en legt een basis voor de verdere ontwikkeling van je baby. Soms heeft een baby in zijn jonge leventje al veel meegemaakt: een moeilijke zwangerschap, medische handelingen rond de geboorte of in de eerste levensweken. Met babymassage kun je als ouder je kindje helpen om deze ervaring te verwerken. In mijn praktijk was pas geleden een baby die in het ziekenhuis had gelegen. Het meisje reageerde tijdens de massage sterk op de aanraking van haar linkerbeentje. Ze begon te huilen en met haar beentje te trekken. De ouders realiseerden zich dat dat beentje had vast gelegen aan een infuus. Door een zorgvuldige aanraking hielpen ze hun baby deze nare ervaring te verwerken en zetten ze er een positieve ervaring tegenover. Wanneer kun je met babymassage beginnen? De massage kan al een maand na de geboorte beginnen en wordt dan langzaam opgebouwd. De massage is op individuele basis: de ouders en hun baby. Zo kunnen we in alle rust ingaan op de signalen die de baby geeft. Routebeschrijving Marleen van de Poll-Kleijnen Clauslaan 23 3761 CX Soest T 035-603 13 96 M 06-26074488 Info@marleenvandepoll.nl Komend van Utrecht en Zeist: Vanuit Utrecht: Neem op de A27 afrit 32, 'Bilthoven, Maartensdijk' en (vanuit Zeist): neem de N234 richting Soest. Neem bij Soest niet de eerste afslag (afslag Soest), maar rijd rechtdoor, richting Soestdijk. Aan je linkerhand liggen de tuinen van paleis Soestdijk. Bij het stoplicht sla je rechtsaf. Deze weg maakt een flauwe bocht naar links (in de bocht ligt een Renault- garage). Een stukje verder ligt links een chinees restaurant. Daartegenover sla je rechtsaf (Emmalaan). Eerste straat links (Clauslaan). In het tweede deel van de Clauslaan is de praktijk (tweede huis rechts). Komend van Amersfoort: Je rijdt richting Soest. Bij de stoplichten (na de woonwinkels rechts en de Paardenkamp links) sla je rechtsaf op de kruising Vondellaan/Birkstraat. Volg de Birkstraat rechtdoor, het hele dorp door. Ter oriëntatie: rechts kom je de kerk van oud-Soest tegen, de stoplichten bij de Rabobank, de spoorwegovergang, de winkels. Doorrijden tot de rotonde bij de firma 'Schoemaker-Expert' een winkel in tv's ed. Op de rotonde ga je driekwart links (Anna Paulownalaan). Neem daarna de eerste straat rechts (Clauslaan). In het tweede deel van de Clauslaan is de praktijk (linkerkant). Komend van Amsterdam of Amersfoort (A1) Neem op de A1 afrit 10, 'Soest, Baarn-Noord' en rijd richting Soest. Op de rotonde rechtdoor. Na stoplichten en een bos zie je paleis Soestdijk rechts. Na het stoplicht bij het paleis maakt de weg een flauwe bocht naar links (in de bocht ligt een Renault-garage). Een stukje verder ligt links een chinees restaurant. Daartegenover sla je rechtsaf (Emmalaan). Eerste straat links (Clauslaan). In het tweede deel van de Clauslaan is de praktijk (tweede huis rechts). Met de trein. Tussen Baarn en Utrecht rijdt een stoptrein. Je stapt uit bij station Soestdijk. Je loopt in de richting van de winkelstraat en gaat vanaf het perron naar links, dus de weg op die het spoor kruist. Je loopt langs de winkels, je steekt over bij de stoplichten en gaat verder rechtdoor tot bij de firma 'Schoemaker-Expert' een winkel in tv's ed. Op de rotonde ga je driekwart links, (Anna Paulownalaan). Neem daarna de eerste straat rechts (Clauslaan). In het tweede deel van de Clauslaan is de praktijk (linkerkant). Met de bus. Vanuit Amersfoort rijdt bus 70 tot Soest Zuid. Daar opverstappen op bus 72 naar Soest. Je stapt uit bij de halte 'Braamhage'. Verder lopen tot de firma 'Schoemaker-Expert' een winkel in tv's ed. Op de rotonde ga je driekwart links (Anna Paulownalaan). Neem daarna de eerste straat rechts (Clauslaan). In het tweede deel van de Clauslaan is de praktijk (linkerkant).